حسابداری را باید یکی از بخشهای حیاتی هر کسبوکار به شمار آورد که بر کلیه جنبههای مالی آن نظارت دارد. یک حسابدار مسئولیتهای مختلفی را در اداره امور مالی کسبوکار برعهده گرفته و به همین علت است که این روزها صحبت از چک لیست وظایف حسابدار به نقل محافل تبدیل شده است. این که چرا داشتن چک لیست وظایف حسابدار اهمیت قابل توجهی پیدا کرده را باید در نقش این چک لیست در سامان دادن به مراحل مختلف انجام وظایف و افزایش دقت و ارتقای بهرهوری جستجو کرد.
با توجه به این سطح از اهمیت، ما این مقاله از بلاگ شرکت حسابداری محاسبان تدبیر در کرج را به بررسی چک لیست وظایف حسابدار اختصاص دادهایم. اگر شما هم درباره آیتمهایی که باید در چک لیست وظایف حسابدار گنجانده شوند، کنجکاو هستید تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
اهمیت استفاده از چک لیست وظایف حسابدار
یک سوال مهم درباره چک لیست وظایف حسابدار به چرایی و علت استفاده از آن مربوط میشود. علت اینکه این روزها استفاده از چک لیست وظایف حسابدار رونق بیشتری به خود گرفته را باید در مزایایی همچون ارتقای سطح شفافیت مسئولیتها و وظایف روزانه، ارتقای سطح کیفیت گزارشهای مالی، ایجاد نظم در حوزه مدیریت مالی و اداری، ایجاد ارتباط موثر با مدیران ارشد و کاهش استرس مربوط به فراموشی کارهای مهم پیدا کرد.
به یاد داشته باشید که مدیریت درست و اصولی امور مالی به دقت و نظم بالایی نیاز دارد و این نظم را فقط میتوان با تنظیم یک چک لیست درست و اصولی از وظایف حسابدار تضمین کرد. اقداماتی همچون کنترل ورود و خروج نقدینگی، محاسبه حقوق و دستمزد، تهیه و تنظیم گزارشهای مدیریتی و مواردی از این دست صرفاً گوشهای از وظایف متنوع حسابدار است؛ چک لیست وظایف حسابدار به شما کمک خواهد کرد تا بدون استرس فراموشی کارهای مهم کلیه این وظایف را به بهترین شکل ممکن انجام دهید.
با چنین توضیحی روشن میشود که تنظیم و استفاده از چک لیست وظایف حسابدار صرفاً به حسابداران مبتدی و تازهکار اختصاص نداشته و علاوه بر چنین اشخاصی، مدیران مالی و منابع انسانی، صاحبان کسبوکارها، مشاوران مالی و شرکتهای کوچک و متوسط نیز باید چک لیست وظایف حسابدار داشته باشند.
ویژگی های چک لیست وظایف حسابدار
یک چک لیست وظایف حسابدار که به صورت اصولی تنظیم شده دارای ویژگیهای کلیدی زیر است:
- پوشش کامل کلیه وظایف به تفکیک زمان (روزانه، هفتگی و ماهانه)
- راهنمایی برای پیشگیری از اشتباهات متداول در حسابداری
- اولویتبندی وظایف و کمک به مدیریت زمان
- ارائه چکپوینت به منظور بررسی عملکرد
تقسیم بندی بخشهای مختلف چک لیست وظایف حسابدار
یک چک لیست وظایف حسابدار از بخشهای مختلفی شکل گرفته است که هر یک از این بخشهای دارای زیرمجموعههای متنوعی است. در ادامه این بخشها و زیر مجموعههای آنها را در اختیارتان قرار دادهایم:
ثبت و دسته بندی دادههای مالی
- ثبت دقیق کلیه تراکنشهای مالی اعم از دریافتیها، هزینهها و پرداختها در نرمافزار حسابداری
- تقسیم دقیق تراکنشها میان حسابهای مختلف (مشتریان، بانکی، تأمینکنندگان و غیره)
- تنظیم گزارشهای روزانه، هفتگی و ماهانه از تراکنشهای مالی
- ثبت دقیق اطلاعات حوالهها، چکها و سایر شیوههای پرداخت
- تطبیق اسناد حسابداری با اسناد اولیه نظیر فاکتورها
- ثبت روزانه درآمدها و هزینهها در حساب مربوطه
تنظیم صورتهای مالی مختلف
- تنظیم ترازنامه در پایان هر دوره مالی به منظور نمایش وضعیت مالی کسبوکار در آن دوره
- تنظیم صورت سودوزیان با هدف نشان دادن سود و هزینههای شرکت در آن دوره زمانی
- تنظیم صورت جریان وجوه به منظور مشخص کردن جریان ورودی و خروجی نقدینگی
- تحلیل دقیق صورتهای مالی به منظور شناسایی نقاط قوت و ضعف
- تهیه اظهارنامه مالیاتی و سایر گزارشهای مالی مورد نیاز
نظارت و کنترل حسابها
- بررسی دقیق حساب مشتریان و تامینکنندگان به منظور اطمینان از پرداخت بدهیها و دریافتها
- تطبیق موجودی حسابهای بانکی با دادههای به ثبت رسیده در سیستم حسابداری
- انجام حسابرسی داخلی به شکل دورهای به منظور اطمینان از صحت دادههای مالی
- پیگیری جدی مطالبات معوق و انجام اقدامات لازم برای وصول آنها
- شناسایی و تصحیح هرگونه اشتباه در ثبت دادههای مالی
بیمه و مالیات
- محاسبه مالیاتهای مختلف اعم از مالیات بر درآمد، ارزش افزوده و غیره و پرداخت به موقع آن
- پیگیری پروندههای مالیاتی و پاسخگویی به استعلامات مربوط به مالیات
- تنظیم و ارسال اظهارنامههای مالیاتی در موعد مقرر قانونی
- محاسبه و پرداخت بیمه اجتماعی کارکنان
کنترل هزینهها و بودجهبندی
- تهیه برنامه بودجه سالانه برای شرکت و مقایسه آن با بودجه سالهای قبل
- تحلیل هزینهها به منظور شناسایی فرصتهای کاهش هزینه
- ارائه گزارشهای دورهای به مدیران درباره وضعیت بودجه
- کنترل هزینهها و شناسایی هزینههای اضافی
وظایف مربوط به حقوق و دستمزد
- تنظیم انواع گزارشهای مرتبط با حقوق و دستمزد کارکنان (مثل گزارش هزینه نیروی انسانی)
- محاسبه دقیق حقوق کارکنان متناسب با قانون کار و قراردادهای فردی
- کسر مالیات و بیمه و پرداخت به سازمانهای مربوطه
- پرداخت حقوق کارکنان در موعد مقرر
- تهیه ماهانه لیست حقوق و دستمزد
چک لیست وظایف حسابدار به تناسب موقعیت فعالیتی آن
ما در حوزه حسابداری با شاخههایی همچون حسابداری خزانه، حسابداری مالیاتی، حسابداری انبار، حسابدار ارشد و غیره مواجه هستیم. طبیعتاً چک لیست وظایف حسابداری متناسب با موقعیت فعالیتی آن با تغییراتی همراه است و به همین علت در ادامه به تفکیک حوزه فعالیت، چک لیست وظایف حسابدار را مورد بررسی قرار میدهیم:
چک لیست وظایف حسابدار خزانه
به یاد داشته باشید که چک لیست وظایف حسابدار متناسب با نوع سازمان، شرکت و دیدگاه مدیران متفاوت خواهد بود؛ اما به طور کلی میتوان موارد زیر را در چک لیست وظایف حسابدار خزانه جای داد:
- یادآوری موعد پرداخت تعهدات به مدیران به منظور تامین منابع مالی و ساماندهی تاریخ تعهدات
- ارائه گزارشهای مالی نظیر وضعیت چکهای معوقه، ضمانتنامهها و غیره به مدیران
- نگهداری از اسناد مالی و بایگانی کردن آنها به شیوه دستی و نرمافزاری
- نگهداری و نظارت بر حسابهای بانکی شرکت
- حل و فصل مغایرتهای بانکی
- پرداخت حقوق کارکنان
چک لیست وظایف حسابدار مالیاتی
یک حسابدار مالیاتی علاوه بر آن که باید همواره اطلاعات بهروزی درباره قوانین مالیاتی داشته باشد، بلکه باید وظایف مختلف خود را در یک چک لیست اولویتبندی کند تا کارهای مالیاتی شرکت براساس یک نظم از پیش تعیین شده پیش رود. آیتمهایی که باید در چک لیست وظایف حسابدار مالیاتی جای بگیرند به شرح زیر هستند:
- تهیه و تنظیم گزارشهای کاربردی و واضح از درآمدها، بدهیها و هزینههای شرکت
- محاسبه مالیات بر درآمد کارکنانی که حقوق و دستمزد دریافت میکنند.
- ارائه راهکاری مختلف برای کاهش قانونی مالیات پرداختی
- رسیدگی به سوابق و مشکلات مالیاتی و حلوفصل آنها
- نظارت بر محاسبات و سیستمهای حسابداری
- تشکیل پروندههای مالیات بر ارزش افزوده
- تنظیم گزارشهای مقطعی و فصلی
- تهیه و تحریر دفاتر قانونی شرکت
- تهیه و تنظیم اظهارنامه مالیاتی
- تنظیم لایحه مالیاتی
- برنامهریزی بودجه
- محاسبه مالیات
چک لیست وظایف حسابدار انبار
محاسبات انبارداری امر مهمی بوده که باید به دور از هرگونه خطا و به شکل کاملاً دقیق صورت پذیرد. همین سطح بالای اهمیت حسابداری انبار موجب شده تا وظایف متنوعی در داخل چک لیست وظایف حسابدار انبار جای بگیرد:
- کنترل ورود و خروج افراد
- نوشتن دفترکل گزارشها
- کنترل و برآورد هزینههای صورت گرفته
- همکاری با حسابداران سایر بخشهای شرکت
- دریافت سفارشها و تطبیق آنها با موجودی انبار
- تشخیص اختلاف موجودی انبار با دادههای ثبت شده
- تنظیم و تحلیل گزارش موجودی انبار به شکل مستمر
- کنترل و نظارت بر فاکتورهای خرید مواد اولیه و فروش محصولات
چک لیست وظایف حسابدار ارشد
حسابداران ارشد نیز به عنوان رئیس واحد حسابداری، وظایف متعدد و مهمی را برعهده گرفتهاند. در چک لیست وظایف حسابدار ارشد باید آیتمهای زیر در نظر گرفته شود:
- پیشنهاد روشهای جدید برای ارزیابی عملیات مالی و مدیریت سازمان و شرکت
- ارائه راهکار برای کاهش هزینهها، سودآوری و افزایش سطح درآمد شرکت
- تطبیق دادن صورتهای مالی با قوانین و مقررات مالی و استانداردها
- همکاری با کارشناسان و حسابداران برای رفع خطاهای احتمالی
- تهیه انواع گزارشهای قانونی نظیر گزارش عملکرد ماهیانه
- ارائه گزارشهای امور مالی به مدیرعامل شرکت و سازمان
- کنترل و نظارت بر سرفصل حساب و کتابها
- کنترل کلیه جریانات مالی شرکت
چک لیست وظایف حسابدار؛ لیستی برای نظم بخشیدن به واحد مالی!
چک لیست وظایف حسابدار ابزاری برای ساماندهی به عملکردهای روزانه، هفتگی و ماهانه حسابداری بوده و شامل مجموعهای از وظایف حیاتی بوده که باید به طور منظم انجام شوند. وجود چک لیست وظایف حسابدار به شما کمک خواهد کرد تا امور مالی شرکت را به درستی مدیریت کنید.
افزایش بهرهوری، ارتقا کیفیت گزارشات مالی، کاهش خطاها و مواردی از این دست، از مزایایی بوده که استفاده از چک لیست وظایف حسابدار به ارمغان میآورد. نظر شما درباره استفاده از چک لیست وظایف حسابدار چیست؟ آیا تاکنون از چنین چک لیستهایی استفاده کردهاید؟ نظرات و تجربیات خود را برای ما بنویسید.
سوالات متداول
استفاده از چک لیست وظایف حسابدار برای چه کسانی مناسب است؟
حسابداران تازهکار، کسبوکارهای کوچک و متوسط، مشاوران مالی و مدیران مالی.
چه وظایفی باید در چک لیست وظایف حسابدار در نظر گرفته شوند؟
کلیه وظایف مهمی که بر عهده حسابدار قرار گرفته است.
آیا چک لیست وظایف کلیه حسابداران یکسان است؟
خیر متناسب با حوزه فعالیتی این چک لیست تغییر پیدا میکند.
